Celalettin Can: Burada kanun yok, hayat tehdit altında

Kanun Kararında Kararname (KHK) ile kapatılan Özgür Gündem gazetesiyle dayanışmak hedefiyle bir günlük “Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği” kampanyasına katıldığı gerekçesiyle hakkında dava açılan 78’liler Teşebbüsü Sözcüsü Celalettin Can, “örgüt propagandası yapmak” argümanıyla 1 yıl 3 ay mahpus cezasına çarptırılmıştı. Can, cezanın katılaşması üzerine sıhhat problemlerine karşın 1 Eylül’de cezaevine girdi. Şu an Marmara 5 No’lu Kapalı Cezaevi’nde tutulan Can, sıhhat durumu ve cezaevi şartlarını Mezopotamya Ajansı’na (MA) kıymetlendirdi.

‘BURADA KANUN YOK’

“Burada mahkeme, kanun, yasa diye bir şey yok” diyen Can, tutukluluk halinin Cezaevi Yönetim ve Müşahede Heyeti kararıyla direkt irtibatlı olduğunu söyledi. Cezaevindeki işleyiş ve tutukluların geleceğinin kelam konusu şura kararlarıyla şekillendiğini belirten Can, “Kurul içerisinde yer alan bireylerin bizimle ne ilgisi var? En çarpıcı olanı bir teknisyen mesela. Bizim hakkımızda nasıl bir karar verebilir? Bir teknisyenin ben ve benim üzere beşerler hakkında karar vermesi anlamak mümkün değil. Yargıtay kararlarını, kanunları, maddeleri, mahkeme kararlarını bu beşerler uygulamıyor. Kontrollü hürlükle ilgili şartlar uygunken bu beşerler keyfi olarak uygulamayabiliyor. Mahkemeler bizleri aslında hukuksuzca yargılıyor. İnfaz gerçekleştikten sonra cezaevleri de hukuk dışı usullerle bizi ikinci defa yargılıyor” diye kaydetti.

‘TARAFSIZ KOĞUŞ’ DAYATMASI

Tutuklanmasının akabinde cezaevi idaresinin kendisiyle birçok defa görüşme gerçekleştirdiğini ve bu görüşmelerde tutukluğunun pazarlık problemi haline dönüştürüldüğünü aktaran Can, “Üstü örtük pazarlıkçı bir çıkış modeli önüme konularak, ‘Bizim güzel niyetimize inanç, kısa bir mühlet için bağımsız koğuşa geç, orada kal. Kontrollü özgürlük hakkı uygulansın, yoksa cezaevinde kalacaksın’ manasında cümlelerle karşılaştım” dedi.

Siyasi tutuklulara karşı “özel bir konsept” oluşturulduğunu söyleyen Can, şunları belirtti: “Özellikle PKK davasından yargılanan siyasi mahkumları ayrıştırmak için ‘taraflı-tarafsız’ ismi altında bir koğuş sistemi inşa edilmiş. ‘Denetim serbestliği’ üzerinden bir tercih dayatılıyor. Devlete karşı âlâ niyet testinden geçmenin yolu ‘tarafsız (bağımsız)’ koğuşa gitmekten geçiyor. ‘İyi niyet’ imajı ile dışarı çıkma hasreti işlenerek, siyasi mahkumların ‘tarafsız’ koğuşa geçmeleri sağlanmaya çalışılıyor. Benim ‘taraflı’ koğuşa gitmem bu bakımdan da badire kaynağı oldu. Ayrıştırma siyasetinin Kurdî davalardan yargılananlara uygulanmasının sonuçları da var. Kürtleri kendi içinde ayrıştırma, yüklü da Kürtleri ayrıştırmaya yönelmeye bir Kürt-Türk ayrımını beraberinde getiriyor.”

‘YÜKSEK TECRİT SİSTEMİ UYGULANIYOR’

Can, geçmiş yıllarda yaklaşık 20 yıl cezaevinde kaldığına işaret ederek, şuan ki cezaevi şartlarının çok daha ağır olduğunu tabir etti. Hak ihlallerinin çok fazla arttığına dikkati çeken Can, tutuklulara dönük bir tecrit sisteminin uygulandığını kaydetti. Can, “Uzun yıllar cezaevinde kaldığım periyotlarda ağır azaplar yaparlardı, ağır şiddet olurdu, direnirdik. Azap görürdük lakin kazanımlar da elde ederdik. Artık artık burada metot çok farklı. Çok önemli bir izolasyon var. Bu da cezaevindeki baskının yeni görünümü. Mesela her dilekçenizi alırlar, her talebinizi alırlar fakat yanıtlar ne vakit gelir asla muhakkak olmaz. Öteki koğuşlardan, cezaevinin geri kalanından haberiniz olmaz. İzolasyon çok boyutlu, başka bir deyişle yüksek tecrit sistemi uygulanıyor. Bilhassa hasta tutuklular açısından bu uygulamalar çok ağır. Ömür hakları tehdit altında” tabirlerini kullandı.

HASTA TUTUKLULARIN DURUMU

Cezaevi şartlarının bilhassa siyasi hasta tutukluları olumsuz etkilediğini söz eden Can, kendisinin de yakın vakitte geçirdiği rahatsızlıktan ötürü hastaneye kaldırıldığını anımsattı. Can, bu süreçte yaşadığı ihlalleri şöyle anlattı: “Uyku apnesinin de tetiklediğini düşündüğüm rahatsızlık yaşadım. Kolumda başlayan ağrılar, uyuşma ile birlikte kalbime vurarak ayakta kalmamı dahi zorlaştırdı. Öncesinde ortada olan bu ağrılar, şimdilerde sıklaştı. Bu rahatsızlığım öncesinde sarsıntıyla sırt üstü yere düştüm. Geç vakit olduğu için hastaneye gitmek istemedim. Zira kâfi, önemli bir tedavi yapılmıyor. Ağrı kesici gibisi ilaçlarla durumun yönetim edilmesi yoluna gidiliyor. Bu rahatsızlıklarda tam teşekküllü hastanede gerekli tedavilerimin yapılması gerekiyor. İsimli tıpa gidişimin üzerinden ay geçmesine karşın cezaevi müdürü, raporu sorduğumda ‘gelmedi’ diye cevap vermekle yetiniyor.”

‘DIŞARININ DAYANIŞMASI ÇOK ÖNEMLİ’

Tüm olumsuz kaidelere karşın siyasi tutuklularla bir arada üretmekten ve çaba etmekten vazgeçmediklerini vurgulayan Can, bu manada dışarıdan gelecek dayanışmanın çok kıymetli olduğunun altını çizdi. Can, şöyle devam etti: “Cezaevinde ne kadar kalırım bilemiyorum, burada olmamız gayretin ertelenmesi manasına gelmiyor. Kimi vakitler cezaevi şartları kendimizi yenilememizi sağlayabilir diye düşünüyorum. Yaşanılan vaktin ruhu farklı buralarda. Özgürlük çok değerli, bunu farklılıkların müspet birleştiriciliğinde görüyoruz. Dışarının dayanışması da çok değerli. Buralarda bir dosta mektup yazmak, dışarı hayatla bağlarını kurmak bir beklenti. Dışarı hayatın yoğunluğu yadsınamaz olsa da küçük vakitleri ayırabilmek güç katıyor buradaki omurlara.”

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*