İlber Ortaylı: Atatürk’ün hayali 100 yaşında

Prof. Dr. İlber Ortaylı, “Bugün etrafımızdaki coğrafyalar kaynıyor. Bunlar içinde Türkiye en uygun durumdaysa ve barışını kısmen de olsa sağlayabiliyorsa bu büyük bir başarıdır” dedi. Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘cumhuriyet hayalini’ aktaran Ortaylı, “Atatürk için her şeyden önce anayasa ve kanun demektir, meclis demektir. Bugünün Türkiyesi’nden yeni bir müteşebbis sınıfın, dünyaya açılan bir ticaretin, dünya ordularını talim ettiren bir ordunun bulunmasıdır. tabirlerini kullandı. 

Hürriyet’te Cumhuriyet’in 100.yıl dönümü hasebiyle kaleme aldığı yazıda, Atatürk’ün Cumhuriyet fikriyle ne vakit tanıştığını anlatan Ortaylı, “Aslında iki tarihin üzerinde yoğunlaşalım. Birisi kendisinin İttihat Terakki’nin merkez heyetiyle önemli tartışmaya girdiği ve İttihat Terakki’nin Sultan II. Abdülhamid evresi diktatoryası aratacak bir yola girmesini hissetmesidir. Bu bahislerde önyargısı çok derindir. Yakın arkadaşlarının huyunu suyunu âlâ bildiği üzere yalnızca temasta olduğu askerî mülki erkânını da tanıyabilmektir. Bu nedenle Hareket Ordusu’nu kurmay lideri olduğu sıralarda bu kargaşayı gördüğü 1911-12’den itibaren parti diktatoryasını tasvip etmediği açıktır.” fikrini paylaştı. 

“Cumhuriyet’in bundan sonra dikkat edeceği bahis: Nepotizmi, adam kayırıcılığı ortadan kaldırmaktır”

Ortaylı Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına girerken niyetlerini şöyle aktardı:

“Cumhuriyet’in bundan sonra dikkat edeceği mevzu; istihdamda nepotizmi, adam kayırıcılığı, akrabacılığı ve yerelciliği ortadan kaldırmaktır. Bu hastalık yalnızca devlet kesiminde değil, özel dalda de vardır. Cumhuriyet’in bundan sonra gerçekleştireceği şey ulusal entelektüel sınıfın, entelektüel ölçülere kavuşması, var olan mizahi zekâsının, atılganlığının hayata tatbikidir. Türkiye’nin entelektüel sınıfı, sınıf değil bir zümredir, kümedir ancak bağımsız bir küme olmalıdır. Partilerin hizmetinde, o yolda taraf değiştiren değil, onlara taraf veren beşerler olmalıdırlar. Bunu en değerli özellik olarak görüyoruz. Bunun gerçekleşmesi elbet ki şimdi bir imparatorluğun üzerine kurulan genç Cumhuriyet’te kelam konusu olamazdı. Bundan sonra neden olmasın?”


TIKLAYIN – Prof. Dr. İlber Ortaylı: Bu formda bir kutlama olmaz; kimse kusura bakmasın Türkler cumhuriyetlerine sahip çıkmadılar!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*