Korkut Boratav: Tekrar kuruluşun kitle tabanı Gezi’de ortaya çıktı

100.yıl nedeniyle Birgün gazetesine Cumhuriyet’i pahalandıran Korkut Boratav, radikal bir demokratik ihtilal olarak başlayan Cumhuriyet’in 100’üncü yılında İslamcı bir faşizme dönüşmenin eşiğinde olduğunu belirtti. Tekrar kuruluşun kitle tabanının Seyahat’te ortaya çıktığını belirten Boratav, “2019 İstanbul seçimlerinin kazanılmasında; hatta Mayıs 2023’te Altılı Masa miting meydanlarının önderleri ziyadesiyle aşan coşkusunda Gezi’nin izleri, katkıları hâlâ var.” diye konuştu.

Korkut Boratav’ın Birgün’de yayınlanan “Yeniden kuruluşun kitlesi Seyahatte ortaya çıktı” başlıklı söyleşisinin ilgili kısmı şöyle:

“Cumhuriyet’in ikinci yarısına iki türlü bakılabilir: Birincisine nazaran, 12 Eylül darbesinin başlattığı eğilim kesintisiz süregelmiş İslamcı bir faşizme ulaşmıştır. Bu bakış açısını destekleyen belirleyici etkenleri de sıralayabiliriz: Parlamenter solu temsil eden CHP evvel parçalanmış; tekrar bütünleştiğinde 1970’li yılların sınıfsal platformundan ve aydınlanmacı/Kemalist çizgisinden kopmuştur. Sol kanadı olmayan liberal bir partiye dönüşmüştür. Parlamento-dışı, devrimci, sosyalist sol ise 12 Eylül darbesinin öncelikli gayesi olmuştur; çökertilmiş, dağıtılmıştır. Bir evvelki devrin yaygın, örgütlü gücüne tekrar ulaşamamış, etkisiz kalmıştır. 1970’li yıllarda CHP’yi sola çekmiş olan ‘mıknatıs’ tesirini de yitirmiştir.

Son yarım yüzyıla alternatif bakış, evvelki tahlilin sonucunu reddetmez; lakin ara-aşamalarına dikkat çekerek bu dönüşümün kaçınılmaz olup olmadığını da sorgular. İslamcı faşizm ile barışık olmayan demokratik ve Cumhuriyetçi güçlerin kaçınılmaz olmayan yanılgılarını vurgular. Bu bakış, elbette geçmişi değiştiremez; lakin ilerisi için dersler içerebilir.

Burada tarihçe yapamayız. Tek bir soru ile yetinelim: Siyasal İslam, demokratik bir cephede yer almalı mı? Liberaller ‘evet’ diye yanıtlayarak AKP iktidarını peşinen desteklemişti. Keşke AKP periyodunun öncesine ağırlaşarak Türkiye pratiği içinde sorgulasalardı… 12 Mart darbesini izleyen birinci genel seçim sonrasını örnek alalım. ‘Demokratik sol CHP’ birinci parti olur; Ocak 1974’te Ecevit’in başbakanlığında CHP-MSP koalisyonu kurulur. Koalisyon sol etraflarda de 12 Mart faşizminin enkazını temizleme fırsatı olarak görülmektedir.

Koalisyon, demokratikleşme adımı olarak 12 Mart periyodunun siyasî mahkumlarını, sanıklarını kapsayan bir af yasasında anlaştı: Komünizme karşı TCK’nın 141-142’nci, şeriatçı hareketlere karşı 163’ncü unsurları kapsanacaktı. Af tasarısı TBMM’nin gündemine 15 Mayıs 1974’te geldi. Siyasal İslam’ın o tarihlerdeki temsilcisi MSP bu demokratik uzlaşmaya ihanet etti. Evvel TCK husus 163’ü kapsayan af oylandı; kabul edildi. Sıra TCK 141-142’ye gelince ‘uygun sayıda’ MSP milletvekili oturumu terk etti. Af, sosyalistleri, devrimcileri dışlayarak maddeleşti. AYM iki ay sonra bu yanlışlığı düzeltecek; solcu hükümlü ve sanıkların da tahliyelerini, aflarını mümkün kılacaktı. Ortalarında Mülkiye’den dekanımız, dostum merhum Mümtaz Soysal da yer alıyordu.

MSP-CHP koalisyonu bu nedenle dağıldı. MSP Milliyetçi Cephe hükümetine katıldı. Cumhuriyet tarihinde birinci kere iktidara ortak olan siyasal İslam, demokratik bir ittifakın öğesi olamayacağını Mart 1974’te ortaya koymuştu.

• Pekala sizce hem içinde bulunduğumuz rejimi hem de bir asır evvelki Cumhuriyet’i aşabilecek bir yine kuruluş nasıl mümkün, ne yapmalı?

‘Yeniden Kuruluş’un kitle tabanı on yıl evvel, Haziran Seyahat kalkışması ile zaten ortaya çıktı. Katılanlar ortak simge olarak Mustafa Kemal’in kalpaklı portrelerini seçtiler. Cumhuriyetçi, kamucu tıpkı vakitte sosyalist sloganları benimsediler; komünist bölüşüm unsurlarını de uyguladılar. Emekçi sınıfının nitelikli kısımlarından, mensuplarından, geleceğin personelleri olan öğrencilerden oluşmaktaydı. Liderlik, öncü örgüt yoktu; aranmaktaydı. Sosyalistler altı yıl evvelki Cumhuriyet mitinglerinden uzak durmuşlardı. Seyahat kalkışmasında liberal yanılgılara son verdiler; katıldılar lakin kalkışmayı siyasete taşıyamadılar.

Gezi’yi siyasete, öncelikle bir yıl sonraki mahallî seçimlere tesirli boyutlarda taşımanın doğal adayı, CHP’ydi. Parti idaresi itinayla uzak durdu. Sonrasında, örneğin 2019 İstanbul seçimlerinin kazanılmasında; hatta Mayıs 2023’te Altılı Masa miting meydanlarının başkanları ziyadesiyle aşan coşkusunda Gezi’nin izleri, katkıları hâlâ var. Saray iktidarına karşı çıkan 48 milyon seçmenin kıymetli bölümleri on yıl evvelki Seyahat kitlesinin bugünkü türevleridir.

Yeniden inşa ve kuruluş, bugünkü Türkiye şartlarında sosyalist örgüt, partilerden kaynaklanacaktır. Onlar İslamcı faşizmin niteliğine ve neoliberalizmin eseri olan sermayenin tahakkümüne yanlışsız teşhis koyanlardır. Ancak bu ağır tarihi sorumluluğu hak etmeleri gerekecektir. İslamcıların işçi sınıflar üzerindeki ideolojik tahakkümüne son vermeyi, işyerlerinde, mahallelerde örgütlenerek başarmaları gerekecektir.

Elli yıl evvelki devrimciliğin, yüz yıl evvelki Ulusal Mücadele’nin mirasını, tecrübelerini, sloganlarını, türkü ve marşlarını hatırlamak, canlandırmak vaktidir. Başarılmalıdır.” (HABER MERKEZİ)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*