Prof. Dr. Görür, T24 Konferansı’nda konuştu: Beklenen Marmara sarsıntısı 7,2 ile 7,6 büyüklüğü civarında olacak, İstanbul’un Avrupa yakasında 9 şiddetinde hissedilecek!

T24 Haber Merkezi

Jeolog Prof. Dr. Naci Görür, Marmara Denizi’nde ”muhakkak” 7 büyüklüğünün üzerinde bir sarsıntı meydana geleceğini, bu hususta kimsenin kuşkusu olmaması gerektiğini söz etti. Görür, ”Marmara’da sarsıntının olacağı matematiksel olarak olması gereken bir zorunluluk” dedi.

Prof. Dr. Naci Görür ve Prof. Dr. Kamil Yılmaz, Hilton İstanbul Bosphorus Conference Center’de yapılan T24 Yıllık Buluşmaları’nın Dördüncü Paneli’nde, beklenen Marmara sarsıntısının muhtemel sonuçlarını ve iktisada mümkün tesirlerini konuştu.  

Görür, Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolunun her 250 senede bir, ortalama olarak 7 ve üzeri sarsıntı ürettiğini belirtti. Görür, ”Bugün tekerrür dönemi doğmuştur’‘ diye devam etti ve ”Marmara denizinde artık sarsıntı olacak mı olmayacak mı bunu bırakalım. Bilimsel gerçek, bu zelzelenin olacağı yönünde”  ifadelerini kullandı. Görür, zelzelenin İstanbul’un Avrupa yakasında 9 şiddetinde hissedileceğini belirtti.

Marmara Denizi’nin bir sarsıntı denizi olduğunu tabir eden Görür, ”Deprem olduğu için, Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu o bölgede etkin olduğu için bu deniz oluşmuştur. Denizin oluşum nedeni bu bölgedeki fay hareketi ve sarsıntılardır. Kuzey Anadolu Fayı’nın bir özelliği var, yüzyıllardır bu türlü devam ediyor. Sarsıntıların doğudan batıya yanlışsız taşıyor. Biz buna zelzelelerin göçü ismini veririz” dedi.

Görür, şu hatırlatmada bulundu:

” 20. yüzyılda 1939 Erzincan sarsıntısından sonra olan sarsıntılar: 42, 43, 57, 67, 99’de 2 tane… Bu zelzeleler Erzincan’dan başlayıp Marmara’ya kadar geliyor. Bu sarsıntıların her biri yedi civarında ya da daha büyük. Doğudan başlıyor 39’da, 99’da İstanbul’un kapılarına dayanıyor. 99 sarsıntıları olduğu vakit biz alarm verdik, İstanbul’u sarsıntıya hazırlayın diye. 99’da Kocaeli sarsıntısı oldu, onun batısında Marmara Denizi var. Kuzey Anadolu Fayı nerede bir zelzele yapıyorsa, bir sonraki sarsıntı onun batısındaki bir alan. Yani gerilimi transfer ederek kıra kıra geliyor. Marmara Denizi’ne dayandı artık ve Marmara Denizinin kırılmasını bekliyoruz.” 

”Marmara’daki zelzelenin büyüklüğü 7,6’ya ulaşabilir!”

Görür, üstteki haritaya işaret ederek, Marmara’da meydana gelmesi beklenen sarsıntıyla ilgili şu öngörüleri sürdü:

”Adalar’ın güneyindeki fay kilitli faydır. Kırılmasını beklediğimiz faydır. Kumburgaz Fayı var bir de, o da kilitlidir. Marmara’nın batısında olan fay ise, Tekirdağ Fayı; 1912 yılında Şarköy zelzelesinde kırılmıştır. Zelzele beklediğimiz iki fay kolu var: biri Kumburgaz Fay Kolu, ve Adalar Fay Kolu. Bu faylar kırıldığı takdirde Marmara’da asgarî 7,2; azamî 7,6’ya varacak sarsıntı oluşacaktır. 

”Avrupa yakası her tarafıyla Asya yakasından daha fazla etkilenecektir”

Avrupa yakasında, sarı-kahverengi yer hakimdir. genç taban, göreli olarak çökenlerdir, fazla sağlam değildir. Yeri bu yerler oluşturuyorsa zelzeleye sağlam değildir, sarsıntısı büyütecek niteliktedir. bunların üstüne yapılan yapıların çok dikkatli yapılması gerekir. zira sarsıntı açısından alttaki yer de sorun çıkartır. 

Asya tarafında, daha eski kayalar vardır. Sarsıntı ziyanlarını daha azaltabilecek, daha güçlü, üzerindeki ve içindeki yapılara daha fazla ziyan vermeyecek özelliklere sahiptir. Asya yakası, zelzele açısından Avrupa yakasından görece daha düzgündür taban ve jeolojik şartlar bakımından. 

Su zelzelede son derece sakıncalıdıe. Suyun basıncı, yer üzerindeki yapıların istikrarını bozmaya sebep olur.  

Asya yakasında taban, Avrupa yakasına nazaran çok daha farklılık gösteriyor. Avrupa yakasında taban âlâ ölçüde değil. 

Marmara’nın kıyılarında kırmızı renkler hükümran. Yer ivmesi sarsıntı sırasında kıyıya yakın alanları etkileyecek. Avrupa Asya çok fark etmiyor. Marmaradan içeri yanlışsız 10km aralıkta tabanın ivmesi çok fazla. bütün yapılara daha fazla yük bindireceği manasına geliyor bu. 

Depremin şiddetine baktığımız zamna Avrupa yakasında, bilhassa kıyıya yakın yerlerde şiddet 9 düzeyinde. Avrupa yakasında, sarsıntının şiddeti kaçınılmaz olarak çok daha fazla. Asya yakasına bakarsanız, lacivert alan hudutlu, daha az. Avrupa yakası sarsıntıdan daha fazla etkilenecektir şiddeti açısından. Asya yakası nispeten daha az etkilenecektir. 

Özet olarak, Avrupa yakası her istikametiyle Asya yakasından daha fazla etkilenecektir, sarsıntının şiddeti orada daha fazla olacaktır. tabanın yapısı orada daha berbattır. Asya daha âlâ yer açısından lakin kıyı bölgesinde iki kıta ortasında çok bir ayrım kelam konusu değildir.”

”İBB’ye nazaran İstanbul’da en az 98 bin bina yerle bir olacak”

Kahramanmaraş merkezli, 11 ili etkileyen 6 Şubat sarsıntılarında 50 bin 783 kişinin hayatını kaybettiğinin açıklandığını, fakat sayıların daha fazla olduğunun düşündüğünü belirten Görür, bu sayının İstanbul’u vuracak bir sarsıntıda meyyit sayısının ”kat be kat” fazla olacağını belirtti: 

”Mal kaybında, 37 bin 984 bina yıkılmış 11 vilayette. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmasına nazaran, İstanbul’da yerle bir olacağı düşünülen bina sayısın en az 98 bindir. Bu da İstanbul’da yapı stoğunun özelliğinden ve yoğunluğundan kaynaklıdır. Yüzde 60’ı gecekondu mentalitesiyle yapılmıştır, güzel gereç kullanılmamıştır, materyalden yasadışı olarak çalma çırpma yoluyla dayanıksız yapı stoğu ortaya çıkmıştır. 

İstanbul’da bu sarsıntının öbür kıymetli sonuçlarından biri de ekosistem ve etraf kirliliğidir. Bununla baş etmek için daha şimdiden çok ağır hazırlanmak lazım. 100 milyon ton atık, bugünkü sarsıntı bölgesinden çıktı. Bu molozu bertaraf edemedik, kentlere yakın yerlere yığdık, gömdük, güya hallettik! Moloz gömüldüğünde içindeki bileşenler, asbest de dahil fiziko kimyasal biyolojik olaylar bu bölgedeki bütün istenmeyen zehirli kanserojen unsurlar toprağa sızar ve akarsular vs. üzerinden besin zinciri üzerinden vatandaşın masasına gelir. sarsıntının öldürmediği beşerler, bu sebepten etkilenecektir. 

İstanbulda değil 100 milyon ton çok daha fazla çıkacak. İstanbul’da yetkililer çıkacak molozu nasıl bertaraf edeceklerini asla bilmiyorlar. 100’lerce milyon ton malzemeyi siz istanbulda memleketler arası teknikler dışında bertaraf ederseniz oluşturacağınız etraf kirliliği + Marmara, bizim bu bölgede yaşamızı zorlaştıracaktır.”

”Deprem sonucunda Türkiye, siyasi bağımsızlığını kaybedebilir”

Depremin ekonomik olarak da çok ağır tesirleri olacağını vurgulayan Görür, yıkımın Türkiye’nin siyasi bağımsızlığını yitirmesine dahi sebep olabileceğini belirtti.

Görür, ”Ekonomik felaket dediğimiz vakit, Marmara bölgesi, Türkiye’nin can damarı bir bölge. Türkiye’yi besleyen bir bölge. Marmara zelzelesi gerçekleşirse İstanbul’da iş dünyasının, iktisat çarklarının duracağı kesindir” dedi.

”Ne iş dünyası ne sanayi dünyası sarsıntıya hazır” diyen Görür, ‘Öyle olmadığı için de bizim sarsıntı sırasında grup, ekipman, fabrika, tesisler, tesislerin alt yapısı, sevkiyat, müşteri, pazar vb. kaybedeceğiz. Marmara bölgesinde ekonomik çarklar durursa, kendisi de çökecektir. Marmara bölgesinin çökmesiyle ekonomik bağımsızlığımızı yitireceğiz” diye devam etti. 

Görür, ”Ekonomik bağımsızlığımızı yitirmekle kalmayacağız, korkarım ki siyasi bağımsızlığımız da tehlikeye girecektir. Zira, ‘borç alan talimat alır’…” dedi.

”İstanbul’da nüfus yoğunluğu artmamalı, beşerler teşvik edilerek Anadolu’ya gönderilmeli”

Görür, moderatör Şirin Payzın‘ın “Marmara zelzelesi için bir hazırlık yapılıyor mu, ivedilikle ne yapılması gerekiyor?” sorusuna şu karşılığı verdi:

“Depreme hazırlık gereğince yapılmıyor fakat uğraşılıyor. Yeni yasalar çıkardılar. Hazırlık çalışmaları için yöneticilerin önünü kesen birtakım şeyleri düzelttiler, daha süratli hazırlık olsun diye o maddeyi yaptılar. Ama bu hükûmet sarsıntıya hazırlığın ya ne olduğunu bilmiyorlar ya da hazırlamak istemiyorlar. Sarsıntıya hazırlığı yalnızca bir inşaat projesi olarak göremezsiniz. Yerleri satmak, yeni yerleşim alanları, binalar yapmak olarak göremezsiniz. Bütüncül ele almalısınız. Zelzeleye hazırlayacaksınız, bir paket olarak zelzeleye hazırlayacaksınız. İstanbul’un nüfusu artırmaması, bina yoğunluğunu artırmaması lazım. İnsanları teşvik ederek Anadolu’ya göndermesi lazım. Sanayi tesislerini anadoluya yayması lazım. Uzun devir siyaseti bu olmayı aksi halde çok sıkıntı durumda kalırız.”

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*